Czasem, gdy pytam parę na początku spotkania, z jakim celem przychodzą na terapię, słyszę odpowiedź:
„Chcemy w końcu przestać się kłócić.”
To bardzo zrozumiałe pragnienie. Kłótnie bywają męczące, raniące i odbierające poczucie bezpieczeństwa. A jednak w terapii systemowej zatrzymujemy się przy tej odpowiedzi na dłużej i przyglądamy się jej wspólnie.
Pojawia się pytanie:
czy naprawdę możliwe jest życie w relacji bez kłótni?
W wielu relacjach okazuje się, że brak konfliktów nie zawsze oznacza bliskość. Czasem oznacza raczej brak rozmowy o tym, co ważne.
Bliższe dla mnie jest pytanie:
jaką funkcję pełni kłótnia w tej konkretnej relacji?
Kłótnia jako forma komunikacji
W podejściu systemowym zakładamy, że zachowania w relacji, nawet trudne, pełnią określoną funkcję. Są częścią wzorca, który organizuje sposób bycia razem w tej relacji.
Kłótnia może być więc próbą zakomunikowania:
- potrzeby bycia usłyszanym,
- obrony swoich granic,
- wyrażenia frustracji,
- odzyskania wpływu,
- powiedzenia: „to dla mnie ważne”
Czasem jest to jedyny znany partnerom sposób mówienia o niezaspokojonych potrzebach.
Dlatego zamiast natychmiast próbować ją usunąć, warto najpierw ją zrozumieć.
Czy naprawdę chcemy przestać się kłócić?
Gdy zatrzymujemy się nad tym pytaniem w gabinecie, często okazuje się, że nie chodzi o całkowite zniknięcie konfliktów.
Konflikt sam w sobie nie musi być problemem. Może stać się źródłem rozwoju, jeśli para znajdzie sposób, by go wspólnie rozumieć.
Problemem bywa:
- sposób prowadzenia rozmowy,
- eskalacja napięcia,
- poczucie bycia lekceważonym,
- pogarda,
- wyzwiska,
- milczenie zamiast kontaktu.
Wtedy para zaczyna odkrywać coś ważnego:
nie chodzi o brak kłótni, tylko o zmianę jej formy.
Kłótnia to nie awantura
W języku potocznym często wrzucamy wszystko do jednego worka. Tymczasem wiele par doświadcza dużej różnicy między konfliktem a awanturą.
Kłótnia może być:
- próbą rozwiązania problemu,
- wyrażeniem różnicy,
- negocjowaniem granic,
- poszukiwaniem wspólnego stanowiska.
Awantura natomiast często może zawierać:
- upokorzenie,
- atak,
- pogardę,
- walkę o dominację,
- chęć „wygrania” zamiast zrozumienia.
W terapii par pracujemy nad tym, żeby konflikt mógł pozostać formą kontaktu między partnerami, a nie zamieniał się w zranienie.
Nie dotyczy to oczywiście sytuacji przemocy w relacji. Tam konflikt przestaje być rozmową, a staje się zagrożeniem.
Odtwarzamy styl kłótni
Bardzo często sposób, w jaki dziś się kłócimy, nie powstał w naszej obecnej relacji.
Niektórzy partnerzy dorastali w domach, gdzie:
- konflikty oznaczały zagrożenie,
- pojawiała się przemoc słowna,
- panowało milczenie,
- ktoś zawsze przegrywał,
- nikt nikogo nie słuchał.
Nic więc dziwnego, że dziś sama kłótnia może budzić lęk. Zwłaszcza jeśli wcześniej była związana z trudnym doświadczeniem relacyjnym.
Czasem osoba mówi:
„Nie chcę się kłócić”,
a tak naprawdę ma na myśli:
„Nie chcę przeżywać tego, co przeżywałem kiedyś.”
To bardzo ważne rozróżnienie.
Kłótnia jako jedna z możliwych prób ratowania relacji
Z perspektywy systemowej konflikt bywa paradoksalnie oznaką zaangażowania.
Może oznaczać:
„Ta relacja jest dla mnie ważna.”
W niektórych relacjach milczenie bywa sygnałem oddalania się od siebie.
Kiedy para zaczyna to rozumieć, zmienia się sposób patrzenia na konflikt. W wielu relacjach zaczyna być wtedy informacją.
Informacją o:
- potrzebach,
- tęsknotach,
- granicach,
- lękach,
- oczekiwaniach.
Nowy cel terapii
W pewnym momencie pracy terapeutycznej pierwotny cel:
„chcemy przestać się kłócić”
często zamienia się w bardziej realny i wspierający:
„chcemy nauczyć się kłócić tak, żeby się nie ranić”
Albo jeszcze głębiej:
„chcemy rozumieć, co naprawdę stoi za naszymi kłótniami.”
To moment, w którym para zaczyna odzyskiwać wpływ na swój sposób bycia razem.
Konflikt nie musi być czymś przeciwko relacji. Czasem może stać się jednym ze sposobów jej rozwoju.
Psycholog Ewa Roszak
Zapraszam na konsultacje i terapię online lub w gabinecie.
psychoterapia Szczecin | psychoterapia Warszawa | psychoterapia online | dobry psychoterapeuta | zdrowie psychiczne | gabinet psychoterapii | terapia par | depresja | kryzysy życiowe | stany lękowe